Sígild spurning er hvort öll trúarbrögð séu í raun mismunandi leiðir að sama Guði.

Kristindómurinn, sem vex upp úr gyðingdómi, afmarkar sig fullkomlega frá öðrum trúarbrögðum vegna sáttmálans sem innsiglar gagnvirk samskipti Guðs og manns.

Samkvæmt sköpunarsögu Biblíunnar setti Guð manninum skýran frum-sáttmála sem raskaðist í óhlýðni hins síðarnefnda er hann neytti ávaxtar af skilningstréi góðs og ills, (1. Mósebók 3:6). Þessi atburður markaði syndina sem aðskilur skapara og sköpun – Guð og mann. Ekki vegna þess að Guð fordæmdi manninn sem slæman heldur vegna þess frjálsa vilja sem Guð vildi að maðurinn þroskaðist undir í eigin ábyrgð gegnum ákvarðanir, mistök, iðrun, fyrirgefningu og yfirbót. Einungis þannig gæti maðurinn vaxið andlega í átt Guðs gegnum samviskuna – samvitund Guðs og manns.

Og hvernig gat Guð betur reynt manninn til þroska í gegnum gagnvirkan samskipta sáttmálann en að umbera návist satans, (1. Mósebók 3:1) sem í flærð og forboðnum freistingum tældi manninn af leið sem mest hann gat og hefur gert gegnum rúmlega sex þúsund ára vegferð Guðs og manns frá gyðingdómi til kristni.

Guð þekkti auðvitað eigin sköpun sem þurfti að móta í tímans rás til að vaxa inn í ímynd sína. Því eitt er að lifa í háu tíðnisviði andans og hitt í lágu tíðnisviði holdsins. Guð vissi að slík þroskaganga getur einungis raungerst í mótbyr samfara leiðsögn undir frjálsum vilja og opnaði því fyrir samviskuna – samvitund Guðs og manns, (1. Móseb.1:2). Þetta gerði Guð til að skapa gagnvirkan samskiptavettvang til leiðbeiningar manninum í átt ljóssins með leiðarvísi er hann viltist af leið. Hvort samviskan – sam-vitund Guðs og manns er skilgreind sem æðri máttur, heilagur andi eða andi Guðs yfir vötnum er tilætlan Guðs og gagnvirkni hin sama í gyðingdómi og kristni með áherslu á fullkomnunina í kristni.

Þegar Biblían er lesin má greina nokkra sáttmála þó helst sé fjallað um Gamla sáttmála gyðingdóms, (1. Mósebók 1:27) og Nýja sáttmála kristni, (Lúk. 22:20 með vísan til Jeremía 31:31). Samnefnari sáttmálanna er þó ávalt hinn sami – að færa manninn nær skapara sínum sem er óþrjótandi áskorun Guðs til manns og manns til Guðs. Þannig er frjáls vilji í raun hluti sköpunarkrafts Guðs í breyskum manninum sem í áunnum andlegum þroska vex í trú inn í samvitund hins heilaga að öðlast meðvitund um Guðs nánd – eða ekki.

Á þessum sáttmála eru nefnilega tvær hliðar sem báðar eru sköpun Guðs, (Jesaja 45:7). Því eins og ljósið er Guð umber hann einnig andstæðu þess – myrkrið sem ætlað er manninum til mótvægis og lærdóms að varast. Myrkrið er þannig hin óhjákvæmilega “afvega-truflun” þroskagöngunnar sem maðurinn getur einungis öðlast lærdóm af gegnum eigin takmarkanir á vegferðinni til ljóssins. Því þó myrkrið reyni manninn og villi honum sýn er það trúin á ljósið sem Guðs andi hefur sáð í mannsálina sem sigrar baráttu mannsins yfir sjálfum sér í átt Guðs að lokum – en ekki alltaf.

Hin óhjákvæmilega áhætta sem Guð tók við að móta manninn í samtengdri sköpunarvegferð undir frjálsum vilja var að missa hluta mannkyns endanlega inn í myrkrið sem er einnig í heiminum, (Jobsbók 1:6-11). Slíkt fól í sér þá ábyrgð skaparans að þurfa að hlutast til um að aðskilja reglulega hið illa frá hinu góða svo hið síðarnefnda fái að þroskast og dafna í átt ljóssins, (Malakí 3:1–3)(Sefanía spámaður 1:12)(Jóh. 15:2)(Matteus 25:31–46). Þannig helgar lokatakmark Guðs, hvenær sem það birtist, hina tyrftu vegferð mannsins sem er fullkomnun og friður til lífs í lögmáli skilyrðislauss kærleika, (Jóhannes 15:1-2 – Matthias 13:24-30).

Óhjákvæmileg hliðarafurð kærleikans eru systkinin sannleikur og réttlæti. Þannig getur Guð ekki látið grimmdina og óréttlætið afskiptalaust án þess að lögmál kærleikans raskist. Af þessum orsökum sjáum við baráttu ljóss og myrkurs eiga sér stað í heiminum frá kynslóðum til kynslóða. Menningarheimar rísa og falla. Heimsálfur sökkva í sæ eða rísa úr sæ því allt er orka. Þess hærri tíðni sem orkan er – þess hreinni og valdmeiri er hún sem í öndverðu endurspeglar að þess lægri tíðni sem orkan er þess valdminni er hún. Þannig er myrkrinu fært um að valda miklum skaða tímabundið þó ljósið sigri ávalt að lokum og til langs tíma. Það afl sem stjórnar er Guð. Guð er ljós og myrkur er alls ekki í honum. (Jóh. 1:5). Þegar Guði fannst sköpun sín í manninum vera bær til að taka á móti ljósinu jafnt inn í vitund sem hjarta sendi hann fullkomna ímynd sína í mannssyninum Jesú til að uppfylla 4þúsund ára gamalt loforð skráð í Gamla sáttmála um að hafa skapað manninn í sinni mynd, (1. Móseb.1:26-27). Þannig uppfyllti Guð ekki einungis Gamla sáttmálann heldur uppfærði þann Nýja í hlutfalli við þann þroska sem maðurinn bjó yfir á þeim tímamótum.

Á þeim rúmu þremur árum er Jesú steig fram sem Kristur eða Messías viðhafði hann gjarnan; “að ritað sé” – en tók síðan fram: “Ég segi….” Þannig uppfærði hann og endurritaði ýmis lögmál Gamla Testamentisins, t.a.m. Gullnu regluna sem hljóðaði áður: „Ekki gera öðrum það sem er and­stætt þér – þetta er kjarni lög­máls­ins, allt annað eru bara skýr­ingar á þessu.“ Jesú endurritaði Í fjallræðunni: „Allt sem þér viljið að aðrir geri yður, það skuluð þér og þeim gjöra.“ Þannig gerði Jesú kær­leik án skil­yrða að þunga­miðj­u Gullnu reglunnar. Boð­skapur Jesú inn í fram­tíð­ina var skýr: Krist­inn maður á ekki ein­ungis að láta vera að gera öðrum eitt­hvað sem hann vill ekki að þeir geri sér. Heldur á hann að taka frum­kvæðið og gera fyrir aðra það sem hann myndi vilja að þeir gerðu fyrir sig. Kristnum manni ber þannig að fylgja hjart­anu og ganga fram fyrir skjöldu af ást og hug­prýði án þess að ætl­ast til nokk­urs í stað­in. Honum ber að gera gott í nafni kær­leik­ans en ekki aðeins láta vera að gera illt. Á þessu tvennu er reg­in­mun­ur. Með endurritun Gullnu regl­unar gerir Jesú umhyggj­una fyrir náung­anum að kjarn­anum í lífi hvers krist­ins manns. Gullna reglan, eins og hann setti hana fram, er því bylt­ing­ar­boð­skap­ur – og sem slíkur und­ir­staða mann­helg­innar og hug­mynda vest­rænna sam­fé­laga um mann­rétt­indi og velferð.

Önnur trúarbrögð og kristni

Það er nánast borin von að skilja orsakasamhengi seinni tíma sögu í tímaröð atburða án þess að skilja Biblíuna. Og þegar rýnt er í kjarna annara trúarbragða koma í ljós mörg atriði sem aðskija kristna trú frá öllum öðrum trúarkerfum heimsins.

Eftirgreind fjögur atriði vill höfundur lyfta ljósi hér:

1. Náðin – þegar Guð stígur niður

Kristindómurinn boðar að maðurinn sé í grunninn það breyskur að hann geti ekki, af eigin rammleik, orðið nógu fullkominn til að standa jafnfætis skapara sínum – heilögum Guði – án Krists sem veiti honum náðina til að vaxa í áttina. Lögmálið, (sáttmálinn) var þannig ekki gefinn manninum til að hann gæti “bjargað” sér inn í afneitun “fullkomnunarinnar” í skjóli ritninga og  lögmála heldur lifað í anda þeirra og vaxið þannig í átt Guðs og í þeirri vegferð endurspeglað sjálfsvitund sína gegnum eigin breyskleika í Guðs ljósi, (Galatabréfið 3:21-29). Þar sem enginn verður réttlættur af lögmálsverkum stígur Guð niður til okkar. (Galatabréfið 2:16). Guð sendi Jesú Krist, sem uppfyllti lögmálið í okkar stað og fórnaði sjálfum sér til að endurreisa sáttmálann sem maðurinn raskaði í upphafi, (Jóh. 3:16). Þannig bauð Guð manninum skilyrðislausan kærleik í gegnum Jesú Krist sem mætir kröfunni um að elska Guð af öllu hjarta, (Matteus 22:37). Þannig samtvinnaðist, (synchronised) Guð í mannsyninum og mannsonurinn í honum, sem er einstakt í trúarsögu heimsins og bauð fylgjendum sínum, sem gátu verið allir en ekki bara af ættkvísl Abrahams, að njóta hins sama, (Jóh. 4:10-11)(Jóh. 17:21).

2.Gagnvirkt samband en ekki kerfi

Önnur sérstaða kristindómsins er sú að hann er ekki fastmótað trúarkerfi, heldur lifandi gagnvirkt samband við Guð. Á meðan ýmis önnur trúarbrögð leggja áherslu á að þóknast fjarlægum guði, boðar kristin trú að maðurinn hafi verið skapaður til persónulegs samfélags við Guð, þótt syndin hafi gert aðskilnað þar á milli, (Rómverjabréfið 3:23). Í þessum skilningi opinberar syndin breyskleika mannsins í gegnum samviskuna – samvitund Guðs og manns – sem ‘skuggi leiðarljóssins’ frekar en fordæming. Í gegnum Jesú Krist – sem er bæði fullkominn Guð og fullkominn maður, (Filippíbréfið 2:6-11) – er sambandið endurreist og sáttmálinn uppfylltur. Ekki með fordæmingu heldur með fordæmi. Nýja Testamenti Biblíunnar sýnir okkur þannig að við erum ekki lengur þrælar lögmálsins, heldur valin börn Guðs, skírð og sköpuð í hans mynd, (Efesusbréfið 1:5) sem hluti af líkama Krists, (Efesusbréfið 1:22-23). Hann lifir og biður fyrir trúuðum sem gerir kristna trú að dýpsta sambandi Guðs og manns sem hugsast getur, (Hebreabréfið 7:25).

3.Orð Guðs – óbrigðull sannleikur

Heimild kristinnar trúar er einstök. Kristindómurinn grundvallast á því að Biblían sé hið innblásna verk Guðs, (2. Tímóteusarbréf 3:16). Hún er ekki bara söguskýring, heldur óskeikult orð innblásið af Guði sem er gagnlegt til fræðslu og leiðsagnar. Sérstaða Biblíunnar liggur einnig í spádómunum. Engin önnur trúarrit innihalda spádóma sem hafa ræst með jafn afgerandi hætti og þeir sem lúta að Jesú Kristi. Þetta byggir á þeirri fullvissu að heilagur andi hafi knúið menn til að mæla af Guðs hálfu, (2. Pétursbréf 1:20-21), sem gefur trúnni traustan grundvöll.

4.Krossdauðinn og upprisan – sönnunin og sigurinn

Að lokum er það upprisa Jesú Krists sem gerir kristindóminn algjörlega einstakan. Án upprisunnar hvílir kristin trú á veikum grunni. Á meðan aðrir trúarleiðtogar sögunnar hvíla í gröfum sínum, þá sigraði Jesú dauðann. Upprisan var sönnun þess að fórn hans á krossinum væri fullkomnuð, (Hebreabréfið 9:12). Upprisan umbreytti lærisveinunum, sem við krossfestinguna flúðu í afneitun gagnvart Jesú, að Jóhannesi undanskildum, en umbreyttust eftir upprisuna alls óhræddir vitnisberar hins upprisna eilífa Drottins og það þótt þeir létu lífið fyrir á sársaukafullan hátt. Með upprisunni stóð Jesú við fyrri fullyrðingar sínar og sannaði að hann væri sá eini sem hefði vald yfir dauðanum og sá eini sem gæti boðið og varðað mönnum leiðina til eilífs lífs. Þetta sannaði hann með því að líkamnast fyrir fjölda vitna sem áreiðanlegar heimildir fylgjenda hans jafnt sem anstæðinga staðesta.

Engin hliðstæða

Kristindómurinn er því ekki einungis einstakur meðal annara trúarbragða heimsins þar sem hann varðar leiðina til Guðs gegnum sögu og sannanir – heldur einnig vegna þess gagnvirka sáttmála í lögmáli Guðs sem birtist mannkyni í verki frá Sköpunarsögu Biblíunnar, (1.Móseb. 1:27) til Jesú Krists sem var í senn maður af holdi og blóði og Guð – sá sami og fyrr, (Jóh. 8:58).

Að lokum

Engin Abrahamísk trúarbrögð leysa kristni af hólmi auk þess sem gyðingdómur mun með tíð og tíma vaxa inn í kristni. Kristur tók nefnilega af allan vafa um að eitthvert annað trúarkerfi kæmi á eftir honum er hann sagði:

Jesú Kristur fyrir krossdauðann:

„Ég er vegurinn, sannleikurinn og lífið.

Enginn kemur til föðurins nema fyrir mig.

Ef þér hafið þekkt mig munuð þér og þekkja föður minn.

Héðan af þekkið þér hann og hafið séð hann”.

(Jóh. 14:6-7).

Jesú Kristur eftir upprisuna:

“Það er fram komið.

Ég er Alfa og Omega,

upphafið og endirinn”.

(Opinb.Jóh. 21:6)

Heimildaskrá:

• Biblían
• Mósebók 1:2
• Fyrsta Mósebók 2:15 og 3:18
• Jóhannes 15:1-2
• Matthias 13:24-30
• Fyrsta Mósebók 1:3
• Fyrsta Jóhannesarbréf 1:5
• Jóhannes 8:12
• 2. Pétursbréf 1:20-21 – Um uppruna spádóma og innblástur heilags anda.
• 2. Tímóteusarbréf 3:16 – Um innblástur og gagnsemi Ritningarinnar.
• 1. Korintubréf 15:14 – Um mikilvægi upprisunnar fyrir trúna.
• Efesusbréfið 1:5, 1:22-23 – Um ættleiðingu og líkama Krists.
• Filippíbréfið 2:6-11 – Um auðmýkt Krists og guðdóm hans.
• Galatabréfið 2:16, 3:24 – Um lögmálið sem leiðbeinanda til Krists.
• Hebreabréfið 7:25, 9:12 – Um milligöngu Krists og friðþægingu.
• Jóhannesarguðspjall 14:6 – Um Krist sem einu leiðina til föðurins.
• Matteusarguðspjall 22:37 – Um æðsta boðorðið.
• Rómverjabréfið 3:23, 5:12 – Um stöðu mannsins gagnvart syndinni.